2011-11-30 22:10:59

Architekt radzi - podstawowe reguły kreowania wnętrza światłem

Odpowiedni dobór oświetlenia wnętrza jest dziś w szczególności oparty na jego przeznaczeniu, czyli na dopasowaniu do wykonywanych w nim czynności. Tradycyjny punkt oświetleniowy w centrum sufitu, całkowicie demaskujący przestrzeń, to przeżytek. Kluczowe jest ustalenie emisji odpowiedniej ilość światła np. do czytania wymagany jest poziom ok. 300 luksów, do oglądania telewizji od kilkunastu do kilkudziesięciu luksów, do pracy 700 itp. Dlatego dobierając oprawy należy kierować się nie tylko ich estetyką, ale również parametrami technicznymi.

Funkcjonalność stref światła

Odpowiedni dobór oświetlenia wnętrza jest dziś w szczególności oparty na jego przeznaczeniu, czyli na dopasowaniu do wykonywanych w nim czynności. Tradycyjny punkt oświetleniowy w centrum sufitu, całkowicie demaskujący przestrzeń, to przeżytek. Kluczowe jest ustalenie emisji odpowiedniej ilość światła np. do czytania wymagany jest poziom ok. 300 luksów, do oglądania telewizji od kilkunastu do kilkudziesięciu luksów, do pracy 700 itp. Dlatego dobierając oprawy należy kierować się nie tylko ich estetyką, ale również parametrami technicznymi.

Podział źródeł światła ze względu na funkcje

Pomieszczenie im jest większe i ciemniejsze, tym więcej źródeł światła potrzebuje. Każde wnętrze wymaga indywidualnego podejścia, jednak bez względu na to warto wiedzieć, że w dobrze doświetlonym wnętrzu występują różne źródła światła tj.:

Ogólne – główne źródło rozjaśniające całe wnętrze, powinno zapewnić dobrą orientację we wnętrzu, dlatego należy zastosować tu światło rozproszone i stonowane. Uzyskamy wówczas efekt równomiernego, łagodnego oświetlenia, bez zbędnych cieni i obszarów kontrastowych. Do oświetlenia ogólnego nadają się oprawy sufitowe świecące w dół, na ściany lub do góry.

Miejscowe – doświetla wymagające tego strefy użytkowe, wybrane punkty w mieszkaniu oraz zapewnia bezpieczne wykonanie różnych czynności - nadaje się do oświetlania miejsc przeznaczonych do spożywania posiłków, kącików do pracy lub oglądania telewizji. W oświetleniu miejscowym zastosowanie znajdują lampy umożliwiające ustawienie kierunku światła.

Dekoracyjne – służy poprawie estetyki wnętrza i podkreśla jego piękno, znacznie wzbogaca przestrzeń mieszkalną, kreując nastrój i plastyczny wizerunek wnętrza, bez którego coraz trudniej nam się obejść. Planując oświetlenie dekoracyjne, ograniczmy się do dwóch, trzech eksponowanych obszarów. Taki zabieg umożliwi podkreślenie wiszącego na ścianie obrazu, zdjęcia, detalu architektonicznego. Do tego typu oświetlenia wykorzystuje się lampy dające światło liniowe lub skupione, oświetlające jedynie wybrany obiekt.

Światło i proporcje pomieszczeń

Odpowiednim światłem możemy korygować mankamenty pomieszczeń za wysokich bądź za wąskich, poprawiając "optyczne" wrażenie proporcji pomieszczenia.

  • w długim, ciasnym pomieszczeniu skierowanie światła na krótsze ściany równoważy różnice w proporcjach;
  • wysokie pomieszczenie można obniżyć optycznie lampami świecącymi w dół;
  • wąskie pomieszczenie optycznie poszerzymy, gdy światło skierujemy na krótsze ściany lub jedna z dłuższych ścian będzie mocniej oświetlona;
  • niskie pomieszczenie wyda się wyższym, gdy dobrze doświetlimy sufit;
  • kinkiety ścienne niekorzystnie wpływają na proporcje pomieszczenia pomniejszając je.
  • punktowe podświetlenie wnęk przysłuży się ekspozycji umieszczonych w nich obrazów lub rzeźb uwypuklając ich walory estetyczne.

Barwa i natężenie światła

Na natężenie światła we wnętrzu wpływają zastosowane na ścianach i podłodze kolory, a przede wszystkim ich intensywność. Ciemne kolory pochłaniają światło, podobnie zachowują się matowe powierzchnie. Przy jasnej kolorystyce wrażenie jest odwrotne. Gładkie, polerowane powierzchnie odbijają światło. Biały kolor odbija ok. 70-80% światła, podczas gdy ciemny grafit zaledwie 10%. Ważna jest również barwa światła, która buduje nastrój i charakter wnętrza.

  • światło jasne - inspiruje i stymuluje do wykonywania zadań, poprawia koncentrację sprzyja  efektywnej pracy ;
  • światło ciepłe, rozproszone - relaksuje, uspokaja, ułatwia odpoczynek, pomaga wykreować atmosferę intymności .

Czynnikiem decydującym jest w tym przypadku temperatura barw źródeł światła wyrażona w Kelwinach – im jest ona wyższa, tym barwa jest jaśniejsza.

arch. Małgorzata Falkowska-Rączka
mitla studio - pracownia architektoniczno-konserwatorska